1. SKIP_MENU
  2. SKIP_CONTENT
  3. SKIP_FOOTER
  • آخرین بروزرسانی: یکشنبه 25 فوریه 2018. برابر با یکشنبه, 06 اسفند 1396

جُنبش‌های رنگی از نارنجی تا سبز (1)

.



برخی از صاحب‌نظران سیاسی بر این عقیده‌اند که جُنبش سبز ایران با الهام‌گیری از انقلاب نارنجی اوکراین (۲۰۰۴)، خود را در فضای سیاسی مطرح نمود. اما در ادامه و در زمانی که معترضین خواستار برچیده شدن حکومت ولایت فقیه شدند، به دلیل وابستگی سران جُنبش به نظام جمهوری‌اسلامی با انجام سلسله برنامه‌ها و صحبت‌هایی خاص سعی در خاموشی جُنبش و ضمانت حکومت کردند.

با وجود اینکه زبان رسمی این کشور اوکراینی می‌باشد زبان روسی هنوز کاربرد روزانه خود را دارد و بسیاری از مردم نواحی شرقی اوکراین، روسی را بهتر از زبان رسمی کشور خود صحبت می‌کنند. نمونه آن میکولا آزاررف نخست وزیر کنونی این کشور که سخنرانی‌های وی به زبان اوکراینی نیازمند زیرنویس و اصلاح جملات می‌باشد. با توجه به اینکه بیشتر نواحی صنعتی در شرق و جنوب شرقی اوکراین واقع شده‌اند، تراکم جمعیت در این مناطق بالاتر است. با حمایت‌های مالی که روسیه از این مناطق انجام می‌دهد، مردم این نواحی وابستگی اقتصادی شدیدی به دولت روسیه دارند و در انتخابات رأی خود را به احزابی می‌دهند که مورد حمایت روسیه می‌باشند.

در سال ۲۰۰۱ روسیه با متهم ساختن یولیا تیموشنکو به رشوه‌خواری۱، وی را تحت تعقیب قضایی قرار داد. به همین دلیل وی طی هفت ماه اولین دوران نخست‌وزیری خود و تا زمانی که این پرونده مختومه نگردید به روسیه سفر نکرد. در نوامبر ۲۰۰۴ تیموشنکو که نقشی اساسی در انقلاب نارنجی داشت، از مردم خواست تا با برتن کردن لباس‌های نارنجی رنگ و یا به همراه داشتن پارچه‌های نارنجی (نارنجی رنگ کمپین انتخاباتی یوشچنکو بود) به گسترش اعتراضات کمک کنند. انقلاب نارنجی از ۲۲ نوامبر ۲۰۰۴ همراه با اعتصاب و نافرمانی‌های مدنی و تسخیر بعضی نقاط استراتژیک شروع شد. انتخابات روز۳۱ اکتبر ۲۰۰۴ با پیروزی خفیف نخست‌وزیر یانوکویچ که مورد حمایت مقامات کشور روسیه بود به پایان رسید. ولی با اعتراض‌های گسترده یوشچنکو و هوادارانش مبنی بر تخلف و تقلب انتخاباتی حزب حاکم و حضور یک هفته‌ای میلیون‌ها اوکراینی به ویژه شهروندان کیف در خیابان‌های شهر که انقلاب نارنجی نامگذاری شد، باعث گردید تا نتیجه انتخابات با نظر دیوان عالی اوکراین باطل و دو نامزد در تاریخ ۲۶ دسامبر مرحله سوم انتخابات را با حضور ناظران بین‌المللی از سراسر جهان از جمله با حضور سناتور ریچارد لوگار رییس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا برگزار کردند. در این مرحله ویکتور یوشچنکو با کسب ۵۲ درصد آرا به عنوان سومین رییس جمهور اوکراین انتخاب شد. یوشچنکو برنده انتخابات در سال ۲۰۰۴ به شدت مسموم گردید. بسیاری بر این باورند که یوشچنکو در ضیافت شامی که با عده‌ای از سران گارد ویژه داشت توسط ولادیمیر ساتسوک (معاون سابق پلیس مخفی اوکراین) به دلیل ترس دولت روسیه از الحاق اوکراین به ناتو، مسموم شد. ولادیمیر اکنون با دریافت ملیت روسی در این کشور پناه گرفته و پنهان از دید عموم زندگی می‌کند.
ویکتور یانوکوویچ با پیروزی خفیف در انتخابات سال ۲۰۱۰ سکّان هدایت اوکراین به سمت پیوستن به روسیه و تشکیل مجدد امپراطوری روسیه را در دست گرفته است. در این میان وی با حذف و زندانی کردن رقبای سیاسی (تیموشنکو)، سانسور در تلویزیون و سر به نیست کردن معترضین سعی در هموار کردن این راه دارد.

کشور اوکراین با هزاران کیلومتر فاصله از ایران، یکی از معدود کشورهای اروپایی می‌باشد که بیشترین شباهت‌های فرهنگی و سیاسی را با ایرانیان داراست. از محبوبیت شش کباب (شیشلیک)، کاربرد کلمات مایدان (میدان) و کشمش تا دخالت روسیه در سیستم حکومتی.

اوکراین یکی از بزرگترین قربانیان جنگ بین کمونیسم و کاپیتالیسم است. این کشور با حفظ حالت خنثی سعی در برقراری رابطه بین دو قطب شرق و غرب را داشته که همواره مورد سوء‌استفاده‌های سیاسی قرار گرفته است. در سال ۱۹۹۱ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، صاحب ۷۸۰.۰۰۰ سرباز در خاک خود و تبدیل به دومین ارتش بزرگ اروپا پس از روسیه گردید. پس از فروپاشی شوروی، اقتصاد این کشور به شدت محدود گردید. با چرخش نظام اقتصادی این کشور به سمت یک اقتصاد بازاری، بسیاری از مردم دچار فقر شدند. بسیاری از روستاییان بوسیله غذایی که خودشان می‌کاشتند زندگی می‌کردند و از طریق مبادله کالا به کالا ( تخم‌مرغ در مقابل شیر ) مایحتاج اولیه‌شان را تهیه می‌‌کردند.

پس از فروپاشی شوروی، آمریکا و کشورهای اروپای غربی از یک سو در تلاش برای وارد کردن کشورهای اروپای شرقی به اردوگاه خود بودند و از سوی دیگر روسیه در تلاش برای تشکیل مجدد اتحاد جماهیر. اوج این کشمکش را می‌توان در تشکیل ناتو و طرح مارشال دید. در واقع، ایالات متحده و متحدان غربی آن، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی را بوجود آوردند تا در مقابل اتحاد شوروی و گسترش کمونیسم به اروپای غربی سد و مانعی ایجاد کنند.

در سال ۱۹۴۷ وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده (مارشال) در سخنرانی خود در دانشگاه هاروارد اعلام کرد: «کمونیسم را باید با ارتش اقتصادی سرکوب کرد و نه با خشونت.» راه‌کارهای آنها عبارت بود از: سازمان همکاری‌های اقتصادی اروپا، شورای اروپا، ناتو و در پایان اتحادیه اروپا.

کشورهای اروپای غربی توانستند اغلب کشورهای اروپای شرقی را در نهادهای مختلف اروپایی درگیر کنند و دست روسیه را از آنها کوتاه نمایند. اما اوکراین در این میان وضعیت متفاوتی داشت و در کشمکش‌های مختلف دست به دست می‌شد. علت آن را می‌توان در نفوذ زبان روسی (نژاد اسلاو) و فرهنگ کمونیستی (تخریب مجسمه لنین در کیف که بزرگترین نماد پیوند میان اوکراین و نظام کمونیستی روسیه می‌بود به دست معترضین۲) در نیمه شرقی و صنعتی اوکراین دانست. بخش صنعتی اوکراین به دلیل فساد مالی و رانت‌خواری با دریافت سوبسید از روسیه توانسته است تا به امروز به کار خود ادامه دهد و از بیکاری میلیون‌ها کارگر جلوگیری نماید. اتحادیه اروپا در طرح پیشنهادی خود برای الحاق اوکراین به سازمان همکاری‌های اقتصادی اروپا، خواهان نوسازی کارخانه‌ها و مطابق‌سازی آنها با استانداردهای روز جهان شده است. این نوسازی به معنی بیکاری عده‌ای از کارگران مشغول در این کارخانه‌ها می‌باشد. پس کارگران به دلایل اقتصادی، روسیه را بر اروپایی شدن ترجیح می‌دهند.

اوکراین همانند ایران دارای جمعیتی جوان و تحصیل کرده می‌باشد. از سوئی جهانی شدن و شیوه‌های تبلیغاتی غرب و تغییر نگرش سیاسی در جوانان و آشنایی آنان با مفاهیمی چون آزادی و حقوق بشر و مبادله آزادانه اطلاعات۳ باعث جلب توجه جوانان به فرهنگ غرب گردیده و از سوئی دیگر شیوه‌های استبدادی سیاستمداران اوکراینی وابسته به روسیه مانند دستگیری و ضرب و شتم روزنامه‌نگاران و یا مسموم کردن رییس جمهور و یا مفقود شدن مخالفان به شیوه‌های سرویس‌های امنیتی روسی باعث نفرت و بدبینی جوانان به حاکمان و روسیه شده است. در چنین حالتی تنها بخت روسیه، دادن کمک‌های مالی و وام‌های کلان به اوکراین می‌باشد۴. آمارهای منتشر یافته توسط سازمان‌های بین‌المللی گویای سختی وضعیت زندگی در روسیه می‌باشد. پرسش پیش می‌آید که از چه منبعی سه میلیارد دلار وام اقتصادی به اوکراین داده شده است؟ پاسخ را می‌توان نزد مافیای نفتی حاکم بر روسیه پیدا کرد.

در درگیری‌های سیاسی بین روسیه و اروپا چندین چهره مختلف مانند آندره شوچنکو، ویتالی کلیچکو وارد میدان گشته‌اند ولی هیچ یک از آنان به اندازه یولیا تیموشنکو و ویکتور یانوکوویچ تأثیرگذار نبوده‌اند.

عده‌ای از صاحب نظران بر این باورند که جُنبش سبز، با الهام‌گیری از انقلاب نارنجی در اوکراین سعی در بازپس‌گیری رأی خود داشت. با اعمال خشونت از طرف حکومت‌اسلامی ، معترضین بر خواست‌های خود افزوده و خواستار برچیده شدن حکومت ولایت فقیه گشتند. سران جُنبش سبز که وجود خود را وابسته به حکومت می‌دیدند، با منحرف کردن اعتراضات سعی در خاموشی و بی‌نتیجه ماندن این جُنبش کردند.

جُنبش‌های آزادی‌خواهانه‌ی رنگی از اوکراین آغاز گردید و در سرتاسر جهان نمونه‌هایی مختلف از جُنبش‌های رنگی را شاهد بودیم. جُنبش سبز و بهار عربی نیز از این تقسیم‌بندی خارج نیستند.

شباهت‌های جُنبش‌های رنگی در اوکراین و ایران

اوکراین

  • دارای جمعیت جوان و تحصیل کرده
  • حضور میلیونی مردم و دانشجویان در انقلاب نارنجی(۲۰۰۴) و اعتراضات اخیر
  • تغییر نگرش های متفاوت به سیاستمداران ، پیشینه و برنامه های سیاسی اقتصادی آنان ( سابقه زندانی بودن ویکتور یانوکوویچ در دوران جوانی و فساد مالی وی در حال حاضر)
  • حضور افراد شناخته شده در اعتراضات خیابانی و مدنی (هنرمندان ، ورزشکاران )
  • رادیکال شدن شعارها با سپری شدن زمان و طولانی شدن اعتراضات ( مردم در ابتدا خواهان امضاء توافقنامه با اتحادیه اروپا بودند و الان خواستار انتخابات پیش از موعد و تغییر سیستم حکومتی )
  • اهمیت ژئوپولیتیک اوکراین (مرز بین کاپیتالیسم و کمونیسم)
  • بهره مندی از بزرگترین و بهترین مزارع غلات در سطح اروپا ، ترانزیت گاز روسیه به اروپا
  • رانت خواری در میان اعضای وابسته به دولت و الیگارش ، فقر و مشکلات مالی در میان مردم
  • پرونده سازی ، زندانی کردن و مسموم کردن مقامات سیاسی
  • مفقود شدن معترضین خیابانی
  • ضرب و شتم۷ اصحاب رسانه و سعی در سانسور خبرها

ایران

  • دارای جمعیت جوان و تحصیل کرده
  • حضور میلیونی مردم و جنبش های دانشجویی در روز ۶ دی و ۲۵ بهمن ۱۳۸۸
  • رأی دادن به احمدی نژاد در سال ۱۳۸۴ و اعتقاد به فساد مالی رفسنجانی ، استقبال با صلوات از رفسنجانی برای کاندیداتوری انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲
  • حمایت تیم ملی فوتبال از جنبش سبز۵ و زندانی شدن رامین پرچمی۶ به دلیل حضور در اعتراضات
  • رادیکال شدن شعارها با سپری شدن زمان و طولانی شدن اعتراضات ( مردم در ابتدا خواهان باز پس گیری رأی خود بودند و سپس خواهان نفی ولایت فقیه و تغییر حکومت و انجام انتخابات آزاد )
  • اهمیت ژئوپولیتیک ایران ( خلیج فارس و تنگه هرمز)
  • بهره مندی از حاصلخیز ترین خاک کشاورزی در منطقه خاورمیانه ، دومین ذخایر گاز دنیا
  • رانت خواری در میان اعضای وابسته به دولت ، فقر و مشکلات مالی در میان مردم ( پرداخت هدایای نقدی از طرف شهرام جزایری به مهدی کروبی ، هدایای نقدی پرداخته شده از طرف قاضی مرتضوی به نمایندگان مجلس )
  • حصر خانگی رهبران جنبش سبز – مسمومیت دکتر رامین پوراندرجانی ، پرونده سازی برای باند احمدی نژاد
  • مفقود شدن معترضین خیابانی ( کهریزک )
  • دستگیری و فرار بسیاری از روزنامه نگاران به خارج از کشور



ادامه دارد.......

۱: http://en.wikipedia.org/wiki/United_Energy_Systems_of_Ukraine
۲: http://dw.de/p/1AVFl
۳: http://www.kyivpost.com/content/ukraine/semynozhenko-no-examples-of-censorship-on-ukrainia-66616.html
۴: http://polit.ua/news/2013/12/27/azarov.html-0
۵: http://www.kaleme.com/1390/06/14/klm-71985/?theme=fast
۶: http://www.rahesabz.net/story/56882/
۷: http://polit.ua/news/2013/12/25/journalistskiev.html

برگه درخواست عضویت
ایمیل دبیرخانه حزب
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

با ما همراه باشید

کتاب‌های علی‌اصغر حقدار

آخرین مقالات درج شده جدید

مشروطه ایرانی و گفتمان ملی…

22 بهمن و خیزش مردم ایران…

تلاش بیهوده حجاریان…

هفدهم ماه دی، روز زن در ایران…

بیانیه جبهه ایران‌گرایان در پشتیبانی از تظاهرات گسترده مردم در ایران…

مقالات دگراندیشان جدید

مشکل، مردم ایران نیستند؛ رژیم جانی‌شان است…

قیام ملی نقاب (نجات قیام ایران بزرگ)…

آیت‌الله مایک؛ آمریکاییِ مسلمان‌شده‌، رئیس جدید میز ایران سازمان سیا…

ایران را چرا باید دوست داشت؟…

در باغ وحش آخوندها!…

مقالات هم‌اندیشان جدید

بحثی در مقوله رفراندوم درخواستی و بیانیه پانزده اصلاح‌طلب پشیمان…

آیا هدف روسیه تبدیل ایران به یک «حکومت اقماری» است؟…

مارتین لوتر: مردی که به قرون‌وسطی فرمان ایست داد…

تشدید «جنگ سرد» در مناسبات آمریکا و ایران…

جشن مهرگان، تجدید پیمان با مهر و روشنایی…